Monday, April 27, 2020

BAWANG TEKÉN KESUNA


BAWANG TEKÉN KESUNA


Kacarita wéntén kaluarga madan Pan Asih Lan Mén Asih. Kaluarga puniki meduwé pondok ditengah tegalan. Meraab baan somi tur matémbok baan bedég, kaluarga puniki stata rukun. Mén Asih ngelah panak dadua madan I Bawang lan I Kesuna. Kacarita jani pianakné suba madan kelih sawatara maumur molas tiban. Ditu lantas pianakné suba cager magarapan, nulungin Mén Asih minakadi, ngalih yéh, mangin kucit, kéto masih nebuk padi. Sakéwala I Kesuna nu jemetan megai tekén I Bawang. Kéto masih I Kesuna tusing demen mamauk tur tusing loba. Yén I Bawang mebalik. Ia liu akalné, tur rengka. Sedek dina anu, méméné bakal kapeken, mabalanja sahananing ané anggon ngerahinin purnama buin puan. Sakondén mejalan ia ngelunin pianak né.
“Luh Bawang...Luh Kesuna, mai malu paekin mémé.” Jani mémé bakal kapeken. Ingetan mangin ngamah kucité, tur tebuk padiné ané tuunan tekén i bapa uli jineng busan.” Buka dadua pianakné maanggukan.
Kacarita jani I Bawang ajak I Kasina, mapaitungan ngedum gaé. Kéné abetné I Bawang.
“Kasuna, mo jani bangin malu kucité ngamah. Icang je milpilan padi bakal tebuk.” Ditu lantas I Kasuna, nyemak amahan céléng abane katebo. Demen pesan ia nepukin kucité suba gedé tur mokoh. Pasti kayang galungané bakal mael payu. Ada anggon meli baju baru. Kéto idepné I Kasuna. Kacarita I Bawang ngelén ulat. Saling ke nebuk padi, padiné nu mabrarakan di natahé. Bes sayang tekén nyamané, I Kesuna lantas nebuk padiné diketungan. I Bawang cara nak ngemilunin, sakéwale ulungan lesungé kapah sajan. Suba telah ben nebuk padiné, apang bersih baasé, pasti perlu tapinin. Ditu lantas I Bawang Buin Ngaé Daya.
“Bawang, jadi tapinin baasé ento. Icang kal kayeh malu. Genit pesan awaké. Binjep icang je nugtugan tur mempen dipuluné.” Tan pesangkan I Bawang malaib kayeh kapancorané. Telah kone bayuné I Bawang nyemak gaé. Asan nyemang yéh ecangkir ia tuara maan. Yén I Bawang, makelo pesan manjus di beji. Ia suba nebak suud kayeh pasti méméné bakal teko.
Kacerita, I Kesuna suba suud magaé. Ia lantas maorahan tekén I Bawang bakal manjus. Disubané I Kesuna joh mejalan, sagét méméné neked jumah. Ditu lantas I Bawang ngaé akal. Kulitne ane nu belus buin jemakange yeh apang cara anake mapelu. Memene terus metakon.
“ Bawang, cening ajak pedidi busan nyemak gaéné. Kéto ngenah mapeluh tur lemet.”
“Nggih mémé. I Kesuna nak ya dayo. Tiang kalahina manjus uling tuni pesan. Disubané maan pasadu kéto, méméné branti tekén I Kasuna. Kondén maan I Kasuna mamunyi, méméné suba nigtig tur nundung I Kasuna magedi uli jumah.
Gelisan satua, I Kasuna murang-murang lampah. Kacarita ia suba neked ditengah alasé. Ditu lantas ia mapangenan tekén awak. Ngujang jelék pesan nasib tiang. Monto baan megaé, i mémé las ngusir tiang.  Bes kekenyel nyeriep iya I Bawang. Sagét ia ningeh munyin cerucuk di duur kayuné. Ia angob tekén warnan kedis crukcuk kuning gading, tur munyiné luung pesan. Lantas I Kasuna mamunyi.
“Ih cai cerucuk, tulungin jep gelah. Sebet pesan hatin gelah. Tusing buin ngelah rerama. Yén cai olas, patuk jep duur tiangé, kéto masih penyingakan tiangé. Apang sepalanan lantas tiang mati ditengah alasé.” Kéto I Kasuna ngorahin Crukcuk Kuning.
Tan pesangkan I Crukcuk Kuning makeber ngepekin I Kesuna. Ditu lantas ia metinggah di duur I Kasuna. I Kasuna suba las carya. Jani suba tiang bakal mati. Lantas ia ngidem. I Crukcuk Kuning lantas matol duur I Kasuna. Terus masih kupingné, baongné, limané. I Kasuna tusing ngarasayang sakit. Sagét mara kedat. Di duur suba ada bunga emas. Di baongné misi kalung gedé pesan. Dilimané kalilit gelang emas. Kéto masih dikuping lan dijeriji misi sumpel emas lan bungkung emas. Suba suud keto I Cerucuk Kuning makeber tur hilang.
Kacarita jani I Kasuna mulih kaumahné. Ia inget tekén mémé bapané muah I Bawang. Neked jumah, I Bawang angob tekén I Kesuna ané liu nganggo emas-emasan. Ditu lantas méméné tundéne ngerayu, apang nawang dija I Kasuna maan. I Kasuna nak polos lantas ngorahin, emas ento ke baang olih Cerucuk kuning di tengah alasé. Ditu lantas ia ngajak ke alas. Disubané ditengah alas, ia ngeluhin I Cerucuk Kuning. Lantas I Bawang nunden nyotot awakné. I Bawang lantas ngidem. Makejang awakné I Bawang kacotot. Ditu lantas ada kalung marupa lelipi. Jeriji misi celedu. Di kupingné misi lelipan. Mara ngedat I Bawang takejut. Ia jerit-jerit ngidih tulung. Mesaur I Cerucuk Kuning.
“Ih nyai Bawang, né suba solah nyainé ané dueg  ngaé daya. Tusing satia kén munyi. Tusing pesan bisa ningehan munyin rerama. Tur tusing sayang tekén tugelan.”
“Kapok...kapok tiang jero. Kelésin baburoné ené. Tiang bakal suud medaya kakéto.” Kéto munyiné I Bawang sambil ngejer.
“Nah, yén suba saja keto waké bakal nelahin baburoné ento. Sakéwala apang saja nyen suud.”
Akesabyan baburon ané pagelayut di awak I Bawang suba hilang. Lantas ia ngidih pelih tekén I Kesuna, kéto masih ajak méméné. Nah cerik-cerik ajak makejang, sing dadi ngaé daya, tusing satia kén munyi, tusing bisa ningehan munyin rerama, tur tusing sayang tekén tugelan.



No comments:

Post a Comment