Sunday, April 26, 2020


SIAP SELEM


Ané jani bapa bakal mesatua Siap Selem. Ada katuturan satua Siap Selem.  Siap Selem ngelah pianak lelima. Ané paling cerika tusing ngelah bulu madan I Doglagan. Sawai-wai Siap Selem ngempu pianakné ngalih amah-amahan minekadi tetani, beburon ané cenik-cenik muah beberekan tanah. Kasuén-suén merase sukeh I Siap Selem ngenepin amah-amahan buat panakné ané lelimo ento. Terus idepné ngalih amah-amahan ke dauh pangkung. Ditu ada tegalan linggah tur liu kayu-kayu ané gedé. Pasti sube liu ada lamekan muah tetani.  Siap Selem terus ngajakin pianakné. “panak-panak mémé ajak lelima, jalan jani ngalih amah-amahan dauh pangkung. Cai malu makeber seka besik, mémé terus nuut.”. Onyo suba pianakné presida makeber. Lantas Siap Selem nugtug.
Kacarite Siap Selem ajak pianakné seleg pesan ngalih amah-amahan. Tan pesangkan guminé suba sanjo. Uli dija kadén angin ngelinus tur hujané bales pesan. Siap Selem paling liatné. Ditu lantas ia nepukin kubu cenik. “panak-panak mémé ajak mekejang lan ditu dikubuné malu ngetis.”
“Kénkén yén mulih dogén mé. Tiang tusing demen masih nginep. Nyén kadén ngelah kubuné ento.” Kéto pesaut panakné ané paling kelih.
“Kéné wayan. Yén jani kal mulih, terang adin cainé ané doglag nto tusing nyidaang mekeber. To cingakin buluné sube cara mekules. Tané suba bedik. Kéto masih yén panak mémé ajak lelima mekelo meujanan, pasti suba lakar sakit.” Sesuban akéto mémé né memunyi, lantas panakné nuut. Siap Selem lantas ngungsi keumahé ané ada di sisin pangkungé ento.
 “Jero.. jero..., saposire  sané madué pondok niki, dados tiang milu maémbon?” kéto I Siap Selem metakon.” Lantas pesu ané ngelah umahé ento.  Boya ja sios wantah méong lua madan Méng Kuuk.
“Ngéong ngéong.. ih cai Siap Selem buin ngajak panak lelimoan, ngujang cai mai?”
“Jero Méong, ibusan tiang ngalih amah-amahan. Tan pesangkan gumine peteng tur hujan. Cén je tiang milu  maémbon apan pianak tiangé masih cenik-cenik.”
“Nah lamun suba buka kéto keneh mén Siap Selem lautang. Lan mai macelep ke umah tiangé.”. Ditu lantas Méng Kuuk ngajakin I Siap Selem ajak pianakné mulihan. Ujané tuun bales pesan, tur  ngaénang pangkungé blabar. 
Pesu kenehné corah Méng Kuuk, nepukin Siap Selem ajak pianakné. Jani sube awaké bakal ngerincikan daya, kénkén ben apang bakat dogén amah Siap Selem ajak pianakné. Ditu lantas Méng Kuuk  nanjénin Siap Selem apanga nginep di umahné. Tusing ade jalan lén masih apang pianakné selamet, Siap Selem nyak nginep. Petengné ento Siap Selem tusing nyidayang pules. Sing luung bayuné karana ia nawang Méng Kuuk sai dingeh masih ngamah siap. Tan pesangkan Siap Selem ningeh kriam-kriem munyiné Méng Kuuk marerembug ajaka pianakné.
“Cening ajak makejang, petengé ené iraga lakar pésta énak. Petengé ené, kan ada Siap Selem ajak pianakné.” kéto munyiné Méng Kuuk.
“Tiang baang teras ané olagan mé!” kéto pesaut panakné
“Tiang baang batisné masih mé!” pianakné ané lénan milu mesaut
Ningeh tutur Méng Kuuké ajak pianakné buka kéto, Siap Selem ngejer bayuné. Ia lantas nundunin pianak-pianakné.
“Ning bangun ning. Busan mémé ningeh Méng Kuuk bakal nagih ngamah iraga. Mai jani iraga megedi uling dini. Cening malu makeber nyanan Mémé ngemilunin. Dingehan perintah mémé. De grasa-grusu.” Lantas seka besik pianak Siap Selemé makeber ngecosin pangkung.
Brrr.. Burr.. Suuak… Kéto pianakné ané paling kelihan makeber. Méng Kuuk makesiab ningeh buka ade siap makeber.
“Apa ento Siap Selem?” metakon Méng Kuuk uling pulesané.
“Ento don timbulé ulung” kéto Siap Selem nyautin.
Brrr.. Burr.. Suuak… kéto pianakné lenan makeber.
“Apa buin ento Siap Selem?” Méng Kuuk buin metakon.
“Ento don tiingé ulung” pesautné Siap Selem.
Lantas seka besik pianakné Siap Selem makeber ngentasin pangkung. Méng Kuuk tusing buin metakon. Bisa ia suba tis pulesné. Jani enu Siap Selem tekén I Doglagan dogén di umahné Méng Kuuk. Mabesen lantas I Siap Selem tekén I Doglagan.
“Cening Doglagan, asane cening tusing nyidang makeber. Mémé masih tusing nyidang nyangkol cening. Jani Mémé lakar ngalahin cening dini. Nyanan yén lakar amaha tekén Méng Kuuk, duegang cening medaya. Orahang ebén ceningé nu pait, nu belig, sing pantes daar malu. Tundén Ia ngubuhin cening pang nganti tumbuh bulu. Yén suba tumbuh bulun ceningé, ditu lantas cening ngaé daya apang keberang malu apang jaenan dagingné.” Siap Selem merasa sedih ngalahin pianakné. Kéto masih I doglagan sedih kinkin lakar kalahine ajak méméné.
Gelisin satua enggal, lantas Siap Selem makeber ngentasin pangkung. Brrr.. Burr.. Suuak… kéto munyin pakeber Siap Selemé.
“Apa ento Siap Selem?” mtakon lantas Méng Kuuk. Tusing ada né nyautin. Ditu lantas Méng Kuuk nelokin pedemané I Siap Selem. Mekesiab lantas ia mare dapetanga tuah ada I Doglagan ditu.
“Béh, pasti busan ané orahange don-donan ulung ento boya ja lén wantah I Siap Selem tekén pianak-pianakné. Sing medaya Siap Selem medayo corah.
“Mémé, kanggoang dogén suba pitiké cenik ené daar” kéto panakné mamunyi. Ngejer  Doglagan ningeh munyiné I Kuuk. Lantas yo mamunyi.
“Duh méong ajak onyo, tiang nak suba nyerah. Kéwala kéné, do malu tiang ajenga jani. Apa kerana kéto, tiang kondén tumbuh bulu. Suba pasti ebén tiangé pait, belig, miwah ten jaen ajeng. Paling bagus ubuhin malu tiang nganti tumbuh bulu, ditu pasti daging tiangé empuk.”  Doglagan mautsaha madaya upaya apang sing amaha tekén Méng Kuuk lan pianak-pianakné. Lantas mesaut  Méng Kuuk.
“Beneh masih buka kéto. Apa buin irage ajak liu. Nah waké bakal ngubuhin cai. Kéwala do memauk”.
“Tiang kal sing memauk.” Kéto pesautné I doglagan. Lantas Méng Kuuk ngubuhin I Doglagan. I Doglagan wadahina guungan lan sabilang wai baanga ngamah. Gelising satua jani bulun I Doglagané suba tumbuh. Méng Kuuk lan pianakné suba cumpu bakal nampah I Doglagan dinané jani.
“Eh cai Doglagan, jani cai lakar amah kai”
“Nggih dados. Tiang meserah. Nanging kené, apang ebén tiangé jaenan, keberan malu tiang ping telu.” Kéto akalné I Doglagan apang ada selahné makeber binsepan.
Méng Kuuk lantas ngeberan I Doglagan. Prrrr. Prrrr. Prrrr. Pas keberan ping telu, makeber lantas I Doglagan. Joh pakeberné lantas ngenceg duur batuné. Méng Kuuk nguber I Doglagan lan tingalina  ngenceg duur batuné. Méng Kuuk nyagrep nanging I Doglagan ngénggalang makeber. Ané sagrepa I Méng Kuuk, boya ja lén tuah batu ané ngranaang giginé pungak. I Doglagan makeber sambilanga ngendingin I Méng Kuuk.
“Ngik ngak ngik nguk gigi pungak nyaplok batu. Ngik ngak ngik nguk, gigi pungak nyaplok batu.” I Siap Doglagan kejangat kejingit ngedékin Méng Kuuk ané bibihné pesu getih.
Nah kéto caritané Siap Selem. Unteng ceritané, i raga di guminé do medaya corah, melahan metimpal, do saling nyakitin. Kéto masih i raga apang duweg nganggon akal ané luung yén nepukin unduk anggon ngelawan anak medaya corah.

No comments:

Post a Comment