Monday, April 27, 2020


 I UBUH


Kacaritaan jani satua, anak ubuh. Buka adané I Ubuh, kerana nu cerik suba kalahina mati baan meme bapanné. Kacarita ané jani I Ubuh tuah ajaka tekén pekakné. Ditu ia ajak dadua ngoyong di kubu réod sisin cariké. Geginan pekakné sai-sai makena bubu dicariké muah di tukadé. I Ubuh sedina-dina masih milu ngalih saang anggone melelebeng tekén pekakné. Nuju masan mekena bubu, I Ubuh sai ajaka tekén pekakné. Ia demen pesan nutug anak makena bubu, wiréh sai maan lindung, yuyu, nyalyan muah udang.
Kasuén-suén I Ubuh suba nugtug tuuh. Sawetara jani ia me umur pitung tahun. Ia jani ngancap resep  ngulat bubu kerana sesai ajahine tekén pekakné. Kéto masih I Ubuh suba dueg mekena bubu pedidi. Ia suba keresep ngalih tongos masang bubu. Dije je ade tongos sisin pangkunge utawi ditukadé ané ada nyadnyad, ditu biasa ia nyelekang bubu, apang maan masih nyangkétan diakah padangé. Ditu mekerana jani sesai ia mulang bubu pedidi ngantinin ia I Pekak ané ngancan tua. Nuju rahina caniscara, I Ubuh nyiapin bakal mekena bubu. Uli semeng suba ia nyiapin umpan merupa jelati. Jelatiné ento katektek, tur olésine ditengah bubuné. Tetujon apang bubuné andih, ané ngaranayang udang muah bé lénan dot macelep katengah bubuné. Suba sanjo lantas ia katukadé. ditu lantas ia mekeno bubu. Petengé ento I Ubuh was-was sirepné. Ia ngacep-ngacep apang liu maan bé, apang ada adep kapeken.  Buin maniné rahine redité, sawetara jam nem semeng I Ubuh ka greson majalan katukadé. Ia ngangkid bubuné. Demen pesan kenehné, karana bubuné liu pesan misi bé. Sasubanné matanding-tanding lantas adepa ka peken. Kendel ia maan pipis liu. Séket rupiah abane buin mani bekel masuk, sisané buin satak rupiah penpene dicéléngan. Ento ngaranayang I Ubuh ngancan demen makena bubu. I Ubuh tusing ngarasayang kenyelné, karana sadina-dina nekaang pikolih. I Ubuh masih tusing engsap malajah apang tusing buta hurup care pekakné.
Kacerita jani semengan teka I Ubuh uli makena bubu. Bayuné takejut, karana bubuné tuah misi as-asan kapit yuyu muah tulang dogén. Sebet pesan kenehné. Pekakné sada makesiab nepukin semuné I Ubuh sedih kaketo, tur mesuang munyi. “Ubuh, to kénkén buka tumbén cening masebeng jengis? Biasané setata bingar yan teka uli ngangkid bubu.” I Ubuh sada adéng mesaut, “Pekak, pocol tiang tusing maan bé. Suba pasti ade anak mencanain bubun tiangé.” Kéto I Ubuh mesaut sedih.” Mesaut pekakné. “Nah da sangetan cening. Mani buin jumunin. Diguminé nak mule ada ruwe binéda. Jelék melah. Aget lacur. Lacur ya ibi cening sing maan, i maluan ya cening sai liu maan.” “ Sing kéto pekak. Kayang caniscara né tiang bakal makena buin. Lakar tongosin tiang bubuné petengé ento. Apa ya sekalan.” Kéto pasautné I Ubuh galak ngapi. ‘ nah yén kéto bayun cening, pekak nak nugtug dogén. Jani ngajeng malu apang sing gelem nyanan.
Gelisin satua énggal, suba koné rahine caniscara teka. I Ubuh suba tragia mekena bubu. Bubunné makejang kenaanga di tongosé ané melah. Sawetara jam dasa peteng, I Ubuh katukadé tur ngintip di batan abingé nganggar madik mangan. Pekakné nyelisib masih nuut. Kacarita tengah peteng, sagét ada anak gedé selem tur tegeh pesu uli tibuané. Gobanné aéng, awakné mabulu, bréngés, jenggotné lambih. I Ubuh mapineh tekén munyin pekakné. Né jeneng maadan Tonyo. Ia lantas kipak kipek. Limané ané lantang ngebét bubune I Ubuh, tur ngetogan isiné. Onyang bé ané misi dibubu amahe matah-matah. Sawetara ada limang bubu suba ke angkid, I Ubuh keseg-keseg maekin I Tonyo. Sube merasa pas, lantas bokné I Tonyo kaligseg, tur blakas ané mangan gelah i pekak anggarana di baongé I Tonyo.  
“ Ampura...ampura... sampunan tiang matiange. Kapok tiang...kapok.” Kéto munyiné I Tonyo ngidih pelih.  “O, cai ané dugase né ngamah isin bubun kainé,” kéto I Ubuh nemprat I Tonyo, sambil ngerasang mlinteng bok né, tur ngancan nekekang blakas di baong I Tonyo.  I Tonya takut tan kadi-kadi. Ngetor awakné baan jejehné, sambilanga ngidih olas lantas ia memunyi. “Ih raga nak alit, tiang ngidih olas tekén ragané. Do icang matiange. Icang nu demen hidup. Icang madan I Tonyo Tibu. Icang ané hidup ditibuné ené. Yén saja cai nulungin waké, waké kal sing engsap tekén anaké buka cai.” Kéto munyiné I Tonyo sambil nyembah-nyembah. Disubané kéto lantas I Ubuh mesaut.
“ Ih cai Tonyo Tibu. Waké madan I Ubuh. Waké nu masih madalem anaké buka cai, kala kéné. Suud nyen cai nyengkalén anaké buka waké, tur manusa lénan ané masang bubu, utawi ané memancing ditibuné. Kéto masih sing dadi ngéndahan i manusa ané satate nganggon yéh dini kayeh. Suba karesep ben cai.”
“ Ih Ubuh..., icang misadia ngisinin munyin ragané. Kéwala kéné, icang pang sing kapiutangan ajak ragané, né ada pipis bolong akéténg, anggon panyilur angkihan awaké. Pipisé ené meciri ragané maan nulungin awaké. Mani puan yén ragané nepukin pekéwéh, kaukin adan wakéné ping telu. Ditu kai ngewales olas ragané.”
“Nah yén suba akéto, cang nerima. Sakéwala apang mabukti. Yén pradé tusing, ditu angkihan cainé bakal juang icang”. I Ubuh lantas ngemel pipis bolong laut majalan mulih. Mara telung tindakan, toliha I Tonyo Tibu, sagét sube ilang. Kacarita I Ubuh teked jumahné. Pekakné suba malunan neked tur ngaé-ngaé sirep. Lantas I Ubuh nuturang undukné kéto. Pekakné lantas mesaut. “Ubuh melahang ngaba pipis bolong ané baang tonyané ento. Ento madan jimat, mingetin ukudan ceningé. Kocap yén ngelah jimat buka kéto, lakar nepukin sadia.” Lega pesan I Ubuh ningeh munyin pekakné. Sukat ia ngaba jimat, pejalan hidupné ajak i pekak rahayu, tur tusing taén kélangan isin bubu. Kacarita jani I Ubuh suba menék bajang.
Gelising satua, kacerita jani ada Sang Prabu. Sang Prabu ené ngelah putri jegég sakéwala sakit suba makela. Kanti jani tusing ade anaké nyegeran. Ditu lantas dané prabu nyangkepan bala manteri. Ide ngidih tetimbang para patih ajak makejang, kénkén carané apang seger dogén putrin idané. Liu suba tetimbang para patih. Ada ngorahin melukat, ngae ubad melakar umbi-umbian, loloh aji makudang-kudang don-donan. Onyo suba kejalanin. Sakéwala sungkan Ida anak isteri, tusing je ngeluungan nyang abedik. Sedih tur sungsut kayun sang prabu. Ri sedek dina anu, Ida sang prabu mapekayun jaga ngelaksanayang sayembara. Ban kajengahan sayembara nto mebuat pisan. Nyén je prasida nambanin putrin idané, mekanti seger oger kadi semula, ia lakar kerabian ajak putrin idané, tur keadegang nyeneng ratu. Ditu lantas para patih ngundang para panjak ajak makejang.
Jani suba ngawit sayembara ento. Makudang-kudang raja ané sakti-sakti suba nambanin. Abesik tuara ada ané nyegeran. Kacarita I Ubuh inget tekén pica pis bolong ané baange tekén I Tonyo Tibu. Ditu lantas ia meorahan ajak pekakné. Ben keléwat sayang pekakné ngateh I Ubuh ke puri. Neked di puri, makejang anaké nyoboin I Ubuh. Onyo tuare percaya tekén I Ubuh. I Ubuh lantas ngidih toyo a cangkir tekén pengayah puriné. Ditu lantas ia némpélan pis bolongé, tur dihatiné nyambat I Tonyo Tibu. Ih cai Tonyo Tibu. Yén saja cai inget tekén sumaya, jani anaké buka icang ngidih tulung, tulungin gelah apang ida anak agung isteri seger sekadi mula. Maro mapineh kéto, adi mesrabang sawa I Ubuh, cara ningeh munyi. Nah icang misadia nulungin. Baang anaké isteri nginum toyané pang telu, tur raupan pang telu. Disubané kéto lantas hilang munyiné. Tan pesangkan, ratu anak agung isteri seger sekadi mula. Anaké agung girang pesan. Lantas ida ngaé acara ramé-ramé bulan pitung dina ngadegan I Ubuh dadi raja. Mare ketatasan sujatiné I Ubuh wantah putran ida ring puri semeton, sané nyineb dugas puriné karejek tekén musuh.
Nah akéto satuan I Ubuh. Unteng satua ento wantah iraga mangda seleg megaé, bakti tekén rerame, tusing dadi nyelselin dewék lacur tur masewitra melah-melah.


No comments:

Post a Comment